Pieniny

Jedyny w swoim rodzaju krajobraz pieniński nie ma odpowiednika na ziemiach Polski, a pod względem uroku nie ustępuje nawet Tatrom. Na niewielkiej przestrzeni (30 km²) skupia się tu tak wielka ilość różnorodnych elementów rzeźby i pokrycia roślinnego, że wystarczyłoby ich na gustowne urządzenie przynajmniej kilku łańcuchów górskich. Z łagodnie sfalowanych grzbietów wyrastają ostre stożki Macelaka (857 m), Flaków (805 m), Nowej Góry (903 m), ciemne lesiste zbocza przerywają piony jasnych skalic - strzelistych i stromych a wysokością dorównujących tatrzańskim Zamarłym Turniom i Mnichom. Wśród urwisk wije się nieporównany kenion Dunajca - fenomen krajobrazowy w skali Europy - na którego dnie rzeka zatacza tęczowe meandry. Romantyczne doliny i dolinki wypełnione są dziką wegetacją. Bujna szata leśna ma w wielu miejscach charakter pierwotny, gdzie indziej przeplata się mozaikowo z barwnymi i wonnymi polanami, na których w kwiatach tonie się po pachy. Skała, woda, zieleń, błękit. Widoki z wierzchołków Sokolicy (747 m), Okrąglicy (982 m),Czertezika (772 m) słusznie zaliczają znawcy do najwspanialszych w Polsce.

Ale atrakcyjność Pienin polega nie tylko na tym. Poza urokami krajobrazu mają one dla turysty jeszcze jeden wabik; są niezwykle ciekawe. Skomplikowana budowa geologiczna od półtora wieku frapuje uczonych, a jej zagadki - jak się wyraził M. Lugeon (1903) - "stanowią szczyty naszej nauki". Niezwykle bogate ukształtowanie powierzchni pasma wpływa na zróżnicowanie klimatu i warunków siedliskowych, czego konsekwencją jest bezprzykładowe bogactwo flory i fauny - pod względem zagęszczenia osobliwości nie mające konkurencji w żadnym innym regionie Polski. Położenie Pienin na skrzyżowaniu prastarych szlaków transkarpackich i na granicy dwu państw czyni z nich interesujący teren do badań historycznych. Barwna przeszłość ziemi pienińskiej oraz wielorakie przemiany gospodarcze i społeczne znalazły odbicie "w różnorodnym, bogatym i nad wyraz cennym materiale zabytków kultury". Również pod względem etnicznym są Pieniny szczególnie uprzywilejowane, a ich folklor ma jeden niezaprzeczony walor: jest do dziś żywy.

Światowe uznanie dla walorów turystycznych i naukowych Pienin znalazło oficjalny wyraz w rezolucji Kongresu Międzynarodowej Unii Przyrody, w której uznano Pieniny za jedną z głównych osobliwości przyrodniczych Europy.